ARKETİP (Yunanca "arkhetypos"-"başlangıç modeli-asıl örnek")
Kollektif bilinçaltı kuramına (Carl Jung) göre insanoğlunun davranışlarını yönlendiren temel dayanak.
ARKETİP (Yunanca "arkhetypos"-"başlangıç modeli-asıl örnek")
Kollektif bilinçaltı kuramına (Carl Jung) göre insanoğlunun davranışlarını yönlendiren temel dayanak.
Burası İstanbul.
Doğanın, varoluştan bu yana değişmeyen değişimini, mevsimlerini, oturduğunuz yerden seyredebileceğiniz kadar İstanbul'un dışında; aynı zamanda İstanbul'un üç büyük merkezine 20-32 dakika uzaklıkta.
Burası Arketip Evleri.
Yer Göktürk. İstanbul'un kuzeybatısında, şehre en yakın, şehir gürültüsü ve karmaşasından en uzak, buna karşın en gelişmiş yerleşim merkezi.
Mimar Emre Arolat, başlangıç modelinden yol çıkarak, otantik Türk/Anadolu evlerinin dış yaşam alanı, "hayat- havuş (Antakya yöresindeki adı) ya da ayazlık" denilen teras kullanımını, (insanın deneyimlerle gelişen, değişen davranışlarını gözönüne alarak) bugünün konforuyla bütünleştiren bu projeyi yarattı.
Davranışınızı Yönlendiren Simge Bir Proje
Mimar Emre Arolat, başlangıç modelinden yol çıkarak, otantik Türk/Anadolu evlerinin dış yaşam alanı, "hayat- havuş (Antakya yöresindeki adı) ya da ayazlık" denilen teras kullanımını, (insanın deneyimlerle gelişen, değişen davranışlarını gözönüne alarak) bugünün konforuyla bütünleştiren bu projeyi yarattı. Ev içindeki yaşam ilişkilerini düzenlerken, dışarda, doğadan ayrılmadan yaşamanın olanca keyif ve huzurunu da sunmayı başaran bir proje.
Son yılların en popüler, ilgi çekici ve dinamik yatırım bölgelerinden Göktürk. Arketip, o bölgede yaklaşık üç yıllık süreçte hazırladığımız farklı yerleşme projelerinden birisi...
2004 yılında tasarladığımız Kemerlife XXI projesi, evrensel yerleşme kültürünün oluşturduğu konvansiyonları hesaba katan, ancak yaygın ve güncel eklektisist tutumların aksine, net ve sakin bir mimarlık dilinin benimsendiği bir yeni yönelim olarak dikkat çeker. 13 farklı tipte, toplam 200’den fazla üniteden oluşan konutlar, dikdörtgen arazinin iki uzun kenarı boyunca yan yana gelerek ortadaki özel ve kamusal bahçelerin sınırlarını oluşturur. Sıra ev kurgusu ile tasarlanan alt bölümdeki dupleksler, arazide oluşturulan kot farkı ile sosyal alandan koparak önlerinde eşikleşen özel bahçelerine açılır. Özel ve kamusal alanlar arasındaki tansiyonlu ilişkiyi problemleştirerek çözen bu kurgu, Göktürk Projeleri’nin tümünde bir ortak tutum olarak Arketip Projesi’nde de tekrarlanır.
Kemerlife XXI yerleşmesinden yaklaşık bir buçuk yıl sonra gündeme gelen Arketip, arazinin bulunduğu bölgenin göreli az katlı yapılarla tanımlanmış olması, güney yönündeki ormanın yakınlığı, yapılanma kararlarının çatı arası kullanımını kolaylaştırarak anlamlandırması gibi ayırıcı ölçütler üzerinden tasarlanır. Bu tür yerleşme projelerinde daha önce de önemseyerek hesaba katılan, özel ve ortak alanların, yaya ve taşıt zonlarının kendi aralarındaki tansiyon ve ilişkiler, kullanılan ana yapı malzemelerinin ve peyzajın belirgin ögelerinin zaman içindeki performansları, kullanım dönemindeki genel giderlerin optimizasyonu gibi veriler, bu tasarımın da ana koşullayıcıları olarak ortaya çıkar.
Yine düzenli bir taşıyıcı sisteme oturan, ancak bu kere ortak kat holü, daire içi servis ve ıslak alanlar, koridor, esas alanlar ve teraslar sıralaması ile geliştirilen doğrusal planimetri, farklı büyüklükteki tüm konut birimlerinde kesintisiz bir biçimde sürdürülür. Böylece dairelerin gün ışığından en iyi şekilde yararlanmaları sağlanır. Arazinin kenarını tutarak yerleşen doğrusal bloklar, ara bölgelerde zaman zaman gevşeyerek kopar. Bu kopmaların oluşturduğu derin boşluklar, cazip ortak alanlara dönüşür. ana peyzaj kotunun bir altında düzenlenen sosyal alanlarla sağlam bir ilişki kurar. Blokların ön bölümlerindeki boşluklar, özel bahçeler olarak düzenlenir. Bu gevşeme ve kopmalar, üst katlarda da daireler tarafından kullanılan üzeri kapalı geniş terasların oluşturulmasına olanak verir. Zemin katlarda her konut birimi için düzenlenen özel bahçelerin yerini, üst katlarda “ayazlık” olarak kullanılabilecek derin balkonlar alır. Bunların dış yüzlerine yerleştirilen kayar-katlanır güneş kırıcıların farklı kullanım biçimleri nedeniyle oluşacak rastlantısallıkla beslenen yüzey kurgusu, aynı zamanda bir tür anonimlik motivasyonu ile şekillenir.
Arketip adının anlamı, Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde “ilk örnek” olarak yazılı. Bir göndermedir bu kuşkusuz. Ne hepten doğrudan ne de çok dolayımlı... Dahası, bu yerleşmenin tasarım motivasyonları arasında ilk sıralarda olduğu dahi iddia edilemez bu tür bir göndermenin. Yaşayacakların mutluluğudur esas olan...
Emre Arolat.
Y. Mimar.
Etiler, Haziran 2007.